Dydaktyka

Materiały do pobrania

Aby pobrać materiały należy wybrać przedmiot, a następnie właściwy plik.

 

Przedmioty

Pracownicy i doktoranci Katedry prowadzą blisko 30 przedmiotów z szeroko pojętej botaniki na kilku kierunkach studiów.

Lista prowadzonych przedmiotów

Prace dyplomowe

Prace dyplomowe realizowane są w czterech specjalnościach:

Prace licencjackie i magisterskie wykonywane w Katedrze mają znaczenie praktyczne. Są elementem badań naukowych prowadzonych przez pracowników Katedry, a ich wyniki są publikowane.

Dzięki pracom waloryzującym możliwe jest powoływanie użytków ochronnych, takie prace kończą się wnioskiem do konserwatora przyrody o podjęcie działań ochroniarskich. Prace dotyczące taksonomii storczykowatych i porostów są ważne dla ochrony bogactwa naturalnego obszarów tropikalnych i stają się częścią publikowanych monografii i flor badanych obszarów.

Szczegółowe informacje nt. prac dyplomowych realizowanych w ramach specjalności:

Specjalność: Ekologia roślin i ochrona przyrody
Pracownia Geobotaniki i Ochrony Przyrody i Pracownia Lichenologii i Mykologii Eksperymentalnej

Praca florystyczna - terenowa

Problematyka prac terenowych związana jest z inwentaryzacją i waloryzacją flory. Badania te przeprowadzane są na wybranym terenie, najczęściej jest to Trójmiasto i okolice, jak również możliwe jest wykonywanie pracy na innym dogodnym dla dyplomanta obszarze (np. w pobliżu miejsca zamieszkania). Praca terenowa polega na wykonywaniu spisów florystycznych, oznaczaniu gatunków i opracowywaniu wyników pod kątem rozmieszczenia roślin, udziału gatunków chronionych oraz ginących i zagrożonych w skali kraju i regionu, a także udziału antropofitów (czyli gatunków obcego pochodzenia, do których zaliczane są również rośliny inwazyjne).

Badania terenowe mogą dotyczyć również wybranych gatunków cennych przyrodniczo (czyli roślin objętych ochroną prawną, czy w różnym stopniu zagrożonych) lub też taksonów obcego pochodzenia, w tym uznanych za inwazyjne. Celem tych prac jest poznanie współczesnego rozmieszczenia roślin oraz określenie zasobów populacji i ich siedlisk.

Przykładowe zagadnienia / tematy prac dyplomowych:

  • Flora roślin naczyniowych wybranego interesującego przyrodniczo obszaru
  • Rozmieszczenie i zasoby wybranego gatunku lub grupy gatunków (chronionych, zagrożonych, inwazyjnych)
  • Flora wybranych cieków, mokradeł, parków, zadrzewień itp. na Żuławach Wiślanych lub Pojezierzu Kaszubskim

Praca florystyczna - literaturowa

Praca taka oparta jest na publikowanych i niepublikowanych materiałach archiwalnych i współczesnych. Szczególnie polecana jest dla studentów, którzy w krótkim czasie planują pogłębić swoją wiedzę florystyczną. Celem prac literaturowych jest poznanie historycznego i aktualnego rozmieszczenia roślin na Pomorzu Gdańskim.

Przykładowe zagadnienia / tematy prac dyplomowych:

  • Rozmieszczenie i zasoby wybranego gatunku (chronionego, zagrożonego, inwazyjnego) na Pomorzu Gdańskim
  • Różnorodność flory siedlisk leśnych / mokradłowych / antropogenicznych na Pomorzu Gdańskim

Praca lichenologiczna - terenowa

Ważnym aspektem lichenologii są także badania terenowe, które mają na celu poznanie bioty porostów, a często także grzybów naporostowych powiązanych z nimi, lub określenie wpływu czynników biotycznych lub abiotycznych na rozmieszczenie i częstość gatunków tych organizmów. Praca magisterska związana z badaniami terenowymi wymaga dużego zaangażowania zarówno w zbiór materiału w terenie, jak i późniejsze ich opracowywanie metodami klasycznymi (obserwacje budowy plechy, przekroje owocników, pomiary struktur anatomicznych i in.) i chemotaksonomicznymi (test plamkowy lub chromatografia cienkowarstwowa). Do analiz wykorzystywane są także testy statystyczne.

Osoby do kontaktu w sprawach prac dyplomowych:

  • dr Renata Afranowicz-Cieślak
  • dr Magdalena Lazarus
  • dr hab. Piotr Rutkowski
  • prof. dr hab. Martin Kukwa

Specjalność: Taksonomia i filogeografia
Pracownia Taksonomii Roślin i Pracownia Lichenologii i Mykologii Eksperymentalnej

Prace można realizować w laboratorium, w terenie oraz w warunkach kameralnych pracując przy binokularze, komputerze.

Badania molekularne

Taksonomia molekularna wykorzystuje m.in. sekwencje DNA do oszacowania stopnia pokrewieństwa między badanymi organizmami (w naszej Katedrze zajmujemy się badaniem materiału genetycznego Orchidales i porostów).

W ramach pracy magisterskiej można zająć się także opracowaniem sekwencji barkodowych do identyfikacji gatunków wybranych grup porostów. Porosty to grzyby żyjące w symbiozie z organizmami autotroficznymi, najczęściej zielenicami i cyjanobakteriami. Celem pracy może być poszerzenie dotychczasowej wiedzy na temat zróżnicowania partnera autotroficznego grzybów lichenizujących, w tym analiza różnorodności genetycznej fotobiontów porostowych poprzez wykorzystanie markerów molekularnych do identyfikacji gatunków fotobiontów.

Badania z zastosowaniem chromatografii cienkowarstwowej

Dzięki zastosowaniu tej metody można wykryć pewne grupy substancji, zwane wtórnymi metabolitami porostowymi, a zdobyte dane następnie wykorzystać w taksonomii porostów, badaniu ich zmienności chemicznej oraz identyfikacji zebranych okazów w trakcie badań terenowych.

Badania eksperymentalne

Badania nad biologią rzadkich gatunków roślin. Metodyka prac jest bardzo zróżnicowana np. prace terenowe mające na celu weryfikację danych o stanowiskach i ich stanie zachowania, wybranych aspektów biologii (np. zapylania).

Praca w warunkach kameralnych

Najczęściej jest to praca przy komputerze lub sprzęcie optycznym, wykorzystująca okazy zielnikowe i/lub literaturę jako źródło informacji. Materiał poddawany analizie w warunkach kameralnych może być zebrany przez autora pracy lub wcześniej zgromadzony przez innych badaczy czy tez wypożyczony z herbariów zagranicznych (badania porostów lub storczykowatych głównie obszarów tropikalnych). Kameralna część pracy, w zależności od jej tematu i rodzaju metod zastosowanych w terenie, może obejmować:

  • oznaczanie materiałów zielnikowych, analizę archiwalnych materiałów kartograficznych,
  • zestawianie i opracowanie wszelkiego rodzaju danych taksonomiczno-florystycznych,
  • tworzenie map rozmieszczenia badanych taksonów, wskazywanie miejsc ich powstania oraz śledzenie dróg migracji, analizy rozmieszczenia endemitów
  • porządkowanie informacji dotyczącej typologii i synonimiki badanych gatunków
  • opracowywanie rewizji, przeglądów i zestawień gatunków wybranego taksonu
  • prace kartograficzne obejmujące kartowanie i wykreślanie map (GIS)

Przykładowe zagadnienia / tematy prac dyplomowych:

  • Analizy filogeograficzne wybranych jednostek taksonomicznych roślin z wykorzystaniem następujących wybranych metod: biogeografia kladystyczna oraz metoda biogeograficznej analizy obszarów (PAE, BPA, DIVA)
  • Adaptacje kwiatów wybranych gatunków Orchidaceae do zapylania przez kolibry (metodyka – badania cytologiczne, SEM, TEM)
  • Atraktanty kwiatowe wybranych gatunków neotropikalnych i europejskich storczyków (metodyka – cytologia, SEM, analiza chemiczna)
  • Badania kariologiczne wybranych gatunków Orchidaceae (metodyka – cytologia)
  • Ewolucja wybranych grup storczyków na tle zmian geologicznych wybranych obszarów (metodyka – kalibrowanie molekularne)
  • Filogeneza wybranych grup storczykowatych (metodyka – badania molekularne)
  • Rewizje taksonomiczne wybranych rodzajów storczyków neotropikalnych, afrykańskich lub nowogwinejskich (metodyka – klasyczna taksonomia)
  • Analiza rozmieszczenia storczyków afrykańskich lub gujańskich (metodyka – numeryczne, fitogeograficzne)
  • Chemotaksonomia i filogeneza wybranych grup porostów (głównie porosty tropikalne)
  • Rewizje taksonomiczne wybranych grup porostów (metodyka - klasyczna taksonomia)
  • Analiza różnorodności genetycznej / filogenetycznej fotobiontów porostowych

Prace magisterskie możliwe do realizacji w Pracowni Lichenologii i Mykologii Eksperymentalnej

Taksonomia molekularna wykorzystuje m.in. sekwencje DNA do oszacowania stopnia pokrewieństwa między badanymi organizmami. W ramach pracy magisterskiej można zająć się badaniem wybranych grup porostów w oparciu o markery molekularne oraz opracowaniem sekwencji barkodowych do identyfikacji gatunków.

Porosty są szeroko rozmieszczone i bardzo wiele grup jest dobrze poznana, jednakże niektóre taksony są ciągle słabo zbadane w skali kraju, kontynentu, czy też świata. Przeprowadzana jest wtedy rewizja taksonomiczna, w której bardzo często jest konieczne konsultowanie zakresu gatunków z oryginalną literaturą oraz okazami typami. W tego typu badaniach, oprócz badań molekularnych, wykorzystywane są także metody taksonomii klasycznej i chemotaksonomii. Praca magisterska może obejmować rewizje całego rodzaju lub tylko wybranej grupy gatunków z terenu Polski, krajów neotropikalnych (głównie Boliwii) lub z całego zasięgu występowania taksonów.

Porosty to grzyby żyjące w symbiozie z organizmami autotroficznymi, najczęściej zielenicami i cyjanobakteriami. Celem pracy może być poszerzenie dotychczasowej wiedzy na temat zróżnicowania partnera autotroficznego grzybów lichenizujących, w tym analiza różnorodności genetycznej fotobiontów porostowych poprzez wykorzystanie markerów molekularnych do identyfikacji gatunków fotobiontów.

Ważnym aspektem lichenologii są także badania terenowe, które mają na celu poznanie bioty porostów, a często także grzybów naporostowych powiązanych z nimi, lub określenie wpływu czynników biotycznych lub abiotycznych na rozmieszczenie i częstość gatunków tych organizmów. Praca magisterska związana z badaniami terenowymi wymaga dużego zaangażowania zarówno w zbiór materiału w terenie, jak i późniejsze ich opracowywanie metodami klasycznymi (obserwacje budowy plechy, przekroje owocników, pomiary struktur anatomicznych i in.) i chemotaksonomicznymi (test plamkowy lub chromatografia cienkowarstwowa). Do analiz wykorzystywane są także testy statystyczne.

Osoby do kontaktu w sprawach prac dyplomowych:

  • prof. dr hab. Martin Kukwa
  • dr hab. prof. UG Joanna Mytnik
  • dr Przemysław Baranow

Specjalności: Biotechnologia roślin, grzybów i porostów oraz Biologia medyczna
Pracownia Lichenologii i Mykologii Eksperymentalnej

W ramach pracy można zająć się badaniem specyficzności interakcji między symbiontami w różnych grupach porostów w oparciu o analizę wybranych markerów molekularnych lub poprzez resyntezę biontów (relichenizacja) w warunkach in vitro. W tym celu konieczne jest:

  • uzyskanie czystych hodowli mikobiontów i fotobiontów porostowych;
  • ustalenie optymalnych warunków wzrostu mikobiontów/fotobiontów;
  • badanie procesu relichenizacji w warunkach in vitro z wykorzystaniem mikroskopii skaningowej

Porosty są źródłem licznych metabolitów o interesujących właściwościach biologicznych. Tematem pracy może być analiza właściwości antybakteryjnych wtórnych metabolitów porostowych, ich pochodnych oraz ekstraktów z porostów i kultur mycelialnych. Są to badania wykorzystujące metody mikrobiologiczne.

Osoba do kontaktu w sprawach prac dyplomowych:

  • dr Beata Guzow-Krzemińska