Pracownia Taksonomii Roślin

Tematyka badawcza

Tematyka badawcza, którą zajmujemy się w Pracowni, to przede wszystkim taksonomia i filogeneza storczykowców (Orchidales). Celem naszych badań jest poznanie różnorodności storczyków na Ziemi, opisywanie ich zmienności, badanie przyczyn i konsekwencji tej zmienności, co pozwala na zrozumienie ich historii ewolucyjnej oraz tworzenie systemu klasyfikacji. Przygotowujemy opracowania florystyczne najważniejszych i najbogatszych w gatunki obszarów Ziemi, badamy ich rozmieszczenie i powiązania filogenetyczne.

Storczyki to grupa 40 tysięcy niezwykłych i ogromnie zróżnicowanych gatunków roślin występujących na całym świecie, silnie uzależnionych od wielu innych czynników biologicznych (np. grzyby mikoryzowe, zapylacze), co czyni je bardzo wdzięcznym obiektem badawczym.

Metody

W badaniach wykorzystujemy zarówno tradycyjne metody taksonomii klasycznej, oparte na analizie struktur morfologicznych, jak i metody molekularne, badania sekwencji DNA prowadzimy w laboratoriach Katedry przy udziale wysokiej klasy specjalistów. We współpracy z Laboratorium Mikroskopii Skaningowej badamy również struktury mikromorfologiczne przy użyciu mikroskopów skaningowego (SEM) i transmisyjnego (TEM).

Główne osiągnięcia

Do tej pory opublikowaliśmy ponad 30 monografii oraz ponad 600 artykułów naukowych. Ogłosiliśmy drukiem nowe koncepcje podziału systematycznego całego rzędu Orchidales oraz wielu krytycznych jednostek taksonomicznych niższej rangi (m.in. Spiranthinae, Malaxidinae, Polystachyinae, Maxillariinae, Angraecinae). Efektem naszej pracy jest opisanie kilkudziesięciu nowych dla nauki rodzajów, ponad 1000 nowych gatunków oraz propozycje zmian pozycji systematycznej kolejnych 2500 gatunków.

Realizowane projekty

Od wielu lat badamy flory storczykowe tropikalnych regionów całego świata. Opracowaliśmy flory Angoli, Czadu, Gabonu, Gwinei, Gwinei Równikowej, Kamerunu, Kongo, Republiki Środkowoafrykańskiej, Wybrzeża Kości Słoniowej oraz Demokratycznej Republiki Konga. Obecnie pracujemy nad projektami flor Kolumbii, Wyżyny Gujańskiej, Gwatemali, Afryki Środkowo-Zachodniej, Madagaskaru, Nowej Gwinei oraz nad wielotomowymi opracowaniami storczyków całej Afryki oraz Andów.

Aktualnie prowadzone badania nad odtwarzaniem filogenezy dotyczą Cypripediaceae, Spranthinae, Orchidinae, Habenariinae, Pleurothallidinae, Vandae, Oncidiae, Maxillariae, Ellenathus. Pracujemy również nad opracowaniem klasyfikacji całego rzędu Orchidales opartej na wynikach badań morfologicznych i molekularnych.

Wyniki badań morfologicznych i molekularnych staramy się powiązać z wiedzą o zapylaniu badając koewolucję storczykowatych i ich zapylaczy, aktualnie zajmujemy się biologią zapylania rodzajów Trichoceros, Paphiopedilum, Ophrys, Dendrobium, Maxillaria, Anguloa oraz gatunków Habenaria leucoxantha, Angraecum leonis, Angraecum sesquipedale, a także przedstawicieli plemienia Vandeae.

Aktualnie pracujemy nad rewizjami taksonomicznymi rodzajów Bilabrella, Ponthieva, Cranichis, Gomphichis, Epistephium, Dichaea, Odontoglossum, Cyrtochilum, Dendrobium, Cynorkis i Eulophia.

W 2016 roku rozpoczęliśmy badania dotyczące rozwojowej i ewolucyjnej plastyczności strategii odżywiania roślin (na przykładzie Orchidaceae jako grupy modelowej), zarówno w odniesieniu do interakcji z grzybami, jak i przemian fizjologicznych zachodzących w roślinach.

Pracownicy

Doktoranci